Balkon Bahçesi Nasıl Kurulur

Bir balkon, çoğu insanın sandığından daha fazlasını taşır. Üç dört metrekarelik bir alanda maydanoz da yetişir, domates de, sardunya da. Toprakla ilk kez tanışan biri için balkon aslında ideal bir başlangıç noktası: alan sınırlı olduğu için hata yapma ihtimaliniz de sınırlıdır, bitkileriniz her gün göz önündedir ve bir sorun çıktığında fark etmeniz kolaydır.

Balkon bahçesi kurma işi, birkaç saksı alıp toprak doldurmaktan biraz daha fazlasını gerektirir ama karmaşık da değildir. Temelde iki şeyi doğru yapmanız yeterli: balkonunuzu tanımak ve bitkilerinizi bu balkona göre seçmek. Aşağıda bu iki adımı sırayla ele alıyoruz.

Balkonunuzu Tanımak: Ölçüm, Işık ve Zemin

Bitki almadan önce yapılacak iş, balkonun kendisini incelemektir. Aynı binada, aynı büyüklükte iki balkon bile bambaşka koşullara sahip olabilir. Bu incelemeyi bir hafta boyunca yapmanız, sonradan ölecek bitkilere harcayacağınız parayı kurtarır.

Güneş Ne Kadar Süre Kalıyor?

Balkonunuzda güneşin hangi saatlerde, ne kadar süreyle durduğunu not edin. Sabah 8'de, öğlen 13'te ve akşamüstü 17'de balkona çıkıp gölge nereye düşüyor bakmanız yeterli bir fikir verir. Kabaca üç durum vardır:

• Günde 6 saat ve üzeri doğrudan güneş: Domates, biber, patlıcan, fesleğen, kekik, lavanta rahatça yetişir.
• 3-6 saat güneş: Marul, ıspanak, roka, maydanoz, nane gibi yapraklılar ve çoğu çiçek uygundur.
• 3 saatin altı: Meyve veren sebzeler zorlanır. Yeşillikler, difenbahya, zamiokulkas gibi gölge seven yaprak bitkileri tercih edilmelidir.

Bu ayrım, doğru yer seçimi konusunun balkona uyarlanmış halidir. Bahçesi olanlar bitkiyi güneşe göre yerleştirir; balkonda ise bitkiyi mevcut ışığa göre seçersiniz.

Rüzgâr ve Yükseklik

Üst katlardaki balkonlarda rüzgâr, güneşten daha yıpratıcı olabilir. Sürekli rüzgâr toprağı hızla kurutur, ince gövdeli bitkileri kırar, yaprak kenarlarını yakar gibi kahverengileştirir. Çözüm pahalı değildir: rüzgârın geldiği yöne daha dayanıklı ve dolgun bitkileri (biberiye, lavanta gibi) sıralayın, hassas olanları arkaya alın. Kamış paravan ya da bambu perde de işe yarar.

Taşıma Kapasitesi ve Su Tahliyesi

Islak toprak ağırdır. 40 santimlik dolu bir saksı 25-30 kiloyu bulabilir. Ağır saksıları balkonun ortasına ya da duvar dibine, kenar korkuluğa yaslamadan yerleştirin. Bir diğer nokta suyun nereye gideceğidir: her saksının altına tabak koyun, aksi halde alt komşuyla ilk tanışmanız pek hoş olmaz. Tabaklarda biriken suyu da yarım saat içinde boşaltın; kökün sürekli suda kalması, susuzluktan daha sık ölüm sebebidir.

Kurulum: Saksı, Toprak ve Bitki Seçimi

Balkonu tanıdıktan sonra sıra fiziksel kuruluma gelir. Burada acele etmeden, az sayıda ama doğru malzemeyle başlamak en sağlıklısıdır.

Saksı Seçimi ve Yerleşim

Saksının en kritik özelliği drenaj deliğidir. Deliksiz dekoratif kaplar ancak dış kılıf olarak kullanılmalıdır. Malzeme açısından:

Derinlik konusunda pratik ölçü şudur: yeşillikler için 15-20 cm, biber ve fasulye için 25-30 cm, domates ve patlıcan için en az 35-40 cm derinlik gerekir. Yerleşimde dikey düşünün. Duvara sabitlenen raflar, korkuluğa asılan kutular ve merdiven tipi standlar, aynı metrekarede üç kat daha fazla bitki barındırmanızı sağlar. Uzun boylu bitkileri arkaya, kısa olanları öne yerleştirin ki hiçbiri diğerini gölgelemesin.

Toprak Karışımını Hazırlamak

Bahçeden alınan toprağı doğrudan saksıya koymayın; sıkışır, hava almaz ve sulandıkça beton gibi olur. Saksı için hafif, gözenekli bir karışım gerekir. Başlangıç için işe yarayan basit oran şudur:

1. 3 ölçü hazır saksı torfu veya bahçe toprağı
2. 1 ölçü yanmış hayvan gübresi ya da olgun kompost
3. 1 ölçü perlit veya iri kum (drenaj için)

Toprak hazırlığı ve kompost konularını ayrıntılı ele alan yazılar bu karışımı geliştirmenize yardımcı olur. Saksıdaki besin sınırlıdır; toprak hacmi küçük olduğu için besin birkaç ayda tükenir. Bu nedenle büyüme mevsimi boyunca iki-üç haftada bir sıvı gübre vermek balkonda bahçeye göre daha önemlidir.

İlk Sezonda Hangi Bitkiler?

İlk yıl iddialı olmayın. Beş altı saksıyla başlayıp bunları iyi tanımak, yirmi saksıyla boğulmaktan çok daha öğreticidir. Yeni başlayanlar için güvenli seçimler: nane, fesleğen, maydanoz, roka, marul, kiraz domatesi ve sardunya. Bunların çoğu hata affeder, hızlı sonuç verir ve motivasyonunuzu ayakta tutar.

Tohumla mı fidanla mı başlanacağı da sık sorulan bir sorudur. Balkonda ilk sezon için fidan daha güvenlidir; yeşillikleri ise tohumdan ekmek hem ucuz hem kolaydır. Mevsim takvimine b